Spis
treści
Strona startowa

Dwór w Rozlazłowie

Notka o autorze Notka
o autorze

Wieś Rozlazłów (Rozlazłowo) po raz pierwszy została wymieniona w dokumencie księcia Ziemowita III wystawionym w Sochaczewie 25 lipca 1368 r. Z dokumentu tego wynika, że Rozlazłów był wsią lokowaną na prawie niemieckim, a zamieszkali tu osadnicy byli zobowiązani do płacenia dziesięciny pieniężnej biskupom poznańskim. Na przełomie XV i XVI wieku oprócz gruntów książęcych (później królewskich) były tu także ziemie należące do szlachty. Zamieszkiwały Rozlazłów m.in. takie rody szlacheckie jak: Gawłowscy. Dobkowie, Stromieccy, Kąccy. Taki stan rzeczy utrzymał się do XVIII wieku włącznie i stąd zapewne pochodzi późniejsza nazwa tej części wsi: Rozlazłów Szlachecki, dla odróżnienia jej od będącego własnością króla Rozlazłowa Królewskiego.

W pierwszej połowie XIX w. Rozlazłów Szlachecki należał do rodziny Elżanowskich herbu własnego, od której w latach siedemdziesiątych tego wieku dzierżawił go Feliks Bolechowski, który z czasem stał się jego właścicielem. Antoni Bolechowski (1847 - 1914), żonaty z Julią z Merbellerów, należał do osób znanych w naszym mieście, ponieważ był on drugim po Bronisławie Łuszczewskim prezesem Rady Nadzorczej Straży Pożarnej Ochotniczej w Sochaczewie. Bolechowscy słynęli z działalności charytatywnej, uhonorowano ich nazwą jednej z ulic na Rozlazłowie.

W 1918 r. córka Bolechowskich Irena zawarła związek małżeński z Kazimierzem Hugo - Baderem, który stał się kolejnym i zarazem ostatnim dziedzicem dóbr Rozlazłów Szlachecki. Kazimierz Hugo - Bader (1887 - 1949) był w latach 1917 - 1918 oficerem Korpusu Inżynieryjnego Saperów w I Korpusie Polskim w Rosji, dowodzonym przez generała Józefa Dowbora - Muśnickiego (1867 - 1937). Od stycznia do lipca 1918 r. formacja ta toczyła ciężkie walki z bolszewikami w rejonie Złobina - Bobrujska (Białoruś), a następnie podporządkowała się Radzie Regencyjnej i wkrótce została zdemobilizowana przez Niemców.

W okresie międzywojennym Hugo - Bader zapoczątkował badania nad przeszłością Sochaczewa (liczne artykuły), nosił się z zamiarem utworzenia muzeum. W 1926 r. przyczynił się do zawiązania Komitetu Chopinowskiego, którego zadaniem było ratowanie dworku w Żelazowej Woli i przekazanie go na własność społeczeństwu. Jednocześnie był Hugo - Bader przewodniczącym Powiatowego Komitetu Regionalnego, instytucji powołanej do krzewienia ruchu regionalnego w powiecie sochaczewskim. Przez wiele lat pełnił on także funkcję prezesa sochaczewskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. To z jego inicjatywy odbyła się w Kampinosie uroczystość z okazji 70 rocznicy Powstania Styczniowego, podczas której odsłonięto w miejscowym dworze tablicę pamiątkową ku czci Zygmunta Padlewskiego, którego sztab tu stacjonował. W uroczystości tej m.in. wzięli udział żyjący weterani powstania. Kazimierz Hugo - Bader brał udział w wojnie obronnej Polski we wrześniu 1939 r., a podczas okupacji niemieckiej działał w Armii Krajowej. Na podstawie uchwały, podjętej przez Radę Miejską w Sochaczewie w1997 r. ten zasłużony działacz społeczny został patronem jednej z ulic na Rozlazłowie.

Rozlazłów, dziś dzielnica Sochaczewa, zabudowany nowoczesnymi domami, zdaje się nie mieć nic wspólnego ze swoimi dawnymi tradycjami. Jedynym ogniwem między przeszłością, a teraźniejszością, świadczącym o dawnej historii wsi, jest dwór Bolechowskich i Hugo - Baderów. Jest on dawną, prawdopodobnie osiemnastowieczną oficyną, posiadającą pewne cechy barokowe, rozbudowaną dla potrzeb mieszkalnych w XIX - XX w., murowaną i parterową. Wejście do budynku znajduje się od frontu, w głębokiej wnęce zamkniętej odcinkowo. Łamany dach polski, kryty dachówką, urozmaica wystawka, ujęta pilasterkami i zwieńczona trójkątnym szczytem. Obecnie w zabytkowym dworku na Rozlazłowie mieszkają potomkowie Kazimierza Hugo - Badera i Ireny z Bolechowskich i otaczają obiekt troskliwą opieką.


Literatura.
Poczta do autora
Poczta do autora
  1. "Dzieje Sochaczewa i Ziemi Sochaczewskiej", red. S. Russocki, Warszawa 1970.
  2. P. Fijałkowski, A.G. Turczyk, "Dwór Baderów (Rozlazłów)", Ziemia Sochaczewska nr 1, 1992.
  3. M. Kann, "Wierna puszcza", Warszawa 1972.
  4. "Katalog zabytków sztuki w Polsce", t. X, Województwo warszawskie, z. 24, Powiat sochaczewski, red. I. Galicka, H. Sygietyńska, Warszawa 1973.
  5. L. Nawrocki, "Kazimierz Hugo - Bader", Ziemia Sochaczewska, nr 20, 1997.
  6. "Pięćdziesięcioletni Jubileusz. Monografia Jubileuszowa Sochaczewskiej Straży Pożarnej Ochotniczej", Mińsk Mazowiecki 1931.
  7. J. R. Szaflik, "Dzieje Ochotniczych Straży Pożarnych", Warszawa 1985.
  8. "Zabytki architektury i budownictwa w Polsce (województwo skierniewickie)", red. A. Kłoczko, M. Róziewicz, t.XXXVIII, Warszawa 1996.