Spis
treści
Strona startowa

Lekarz i astrolog z Sochaczewa

Notka o autorze Notka
o autorze

Kasper Goski był docentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, człowiekiem o indywidualności renesansowej, co znajdowało wyraz w jego niemalże wszechstronnych zainteresowaniach. Ten sławny lekarz, filozof, matematyk i astrolog, urodził się w Sochaczewie w rodzinie średnio zamożnego mieszczanina Piotra Goskiego. Data jego urodzenia nie jest znana, nie wiemy również nic bliższego na temat środowiska rodzinnego przyszłego uczonego. Prawdopodobnie jako młody chłopiec uczęszczał Kasper Goski do miejscowej szkoły parafialnej, w której nauczycielami byli księża świeccy i tutejsi dominikanie.

Na przełom XV i XVI w. przypada największy rozkwit gospodarczy naszego miasta, a o jego poziomie kulturalnym świadczy fakt, że studiowało wówczas na Uniwersytecie Jagiellońskim bardzo wielu Sochaczewian. Pod względem liczby studentów, Sochaczew wyprzedził zdecydowanie w tym okresie Warszawę i Płock. W latach 1541 - 1547 studiował Goski w Uniwersytecie Krakowskim na Wydziale Sztuk Wyzwolonych. Po uzyskaniu w roku 1547 stopnia magistra, rozpoczął wykłady na tej uczelni, pełniąc jednocześnie funkcję rektora szkoły parafialnej przy kościele Św. Anny. W czerwcu tegoż roku, z powodu szalejącej w Krakowie zarazy, przeniósł się nasz uczony do Poznania, skąd w kwietniu 1549 r. wyjechał do Padwy na studia medyczne. 9 lipca 1551 r. doktoryzował się na Uniwersytecie Padewskim z medycyny, otrzymując w obecności ówczesnej polskiej kolonii studenckiej laur z rąk wybitnego profesora Franciszka Frigimeligi.

21 lipca 1551 r. powrócił do Polski i został przybocznym lekarzem prymasa Mikołaja Dzierzgowskiego. Po śmierci prymasa, w 1552 r. Kasper Goski wyjechał powtórnie do Poznania, gdzie dał się poznać jako doskonały lekarz. W r. 1569 wydał on tu drukiem rozprawę pt. "O powietrzu morowym", w której wyłożył zasady skutecznego zapobiegania epidemiom, wybuchającym jego zdaniem najczęściej w przeludnionych, brudnych dzielnicach miast. Obok praktyki lekarskiej Goski przez wiele lat aktywnie uczestniczył w życiu publicznym Poznania, piastując kilkakrotnie stanowisko rajcy miejskiego i pełniąc obowiązki burmistrza tego miasta. Za zasługi dla Poznania, ten "mąż zacny i mądry", otrzymał w r. 1567 duży kawałek ziemi na przedmieściu Glinki. W czasie pierwszego i drugiego bezkrólewia, reprezen-tował Goski poznańską radę miejską na sejmach elekcyjnych, popierając najpierw kandydaturę Henryka Walezego, a następnie Stefana Batorego.

Ten niezwykły Sochaczewianin, zyskał sobie rozgłos nie tylko na polu działalności medycznej i politycznej; dał się on również poznać swoim współczesnym jako wybitny astrolog. Ogromną sławę przyniosło mu układanie prognostyków astrologicznych, które w latach 1551 - 1578 wydawał w Krakowie, Wrocławiu i Wenecji. Największą popularność i europejską sławę zyskał sobie Kasper Goski prognostykiem na rok 1571, w którym przepowiadał zwycięstwo świata chrześcijańskiego w wojnie z Turkami. Gdy 7 października 1571 r. bitwa pod Lepanto potwierdziła przewidywania naszego astrologa, nie było końca i miary w jego wysławianiu, zwłaszcza w Rzymie i Wenecji. Od rządu tej ostatniej otrzymał Goski zaszczytny tytuł "męża dla senatu i ludu weneckiego dobrze zasłużonego" i został mianowany patrycjuszem weneckim. Wyznaczono mu również dożywotnią rentę w wysokości 300 dukatów rocznie oraz uczczono wystawieniem miedzianego posągu w Uniwersytecie Padewskim. W starszym wieku przeniósł się Kasper Goski na pewien czas do Wenecji, lecz przed śmiercią powrócił do Poznania, gdzie zmarł 25 listopada 1576 r.


Literatura.
Poczta do autora
Poczta do autora
  1. H. Barycz, "Goski Kasper", Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, Wrocław - Warszawa 1959-1960.
  2. J. Świeżyńska, "Dzieje Sochaczewa", Sochaczew 1961.
  3. A.G. Turczyk, "Lekarz i astrolog rodem z Sochaczewa", Ziemia Sochaczewska nr 16, 1993.